https://drive.google.com/file/d/1sq9OsjZAZohJaU3-SaJ-qnDFzVRORy8i/view?usp=drivesdk
For Audio open the above link
----------------------------------**----
क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोग
(क्षेत्-रक्-क्षेत्-रद्-ज्ञ विभागयोग)
ॐ श्री परमात्मने नमः
श्रीमद्भगवद्गीता
अथत् -त्रयोदशोऽध्याय :
श्रीभगवानुवाच
इदम् शरीरङ् कौन्तेयक् ,
क्षेत्-त्रमित्-त्यभिधीयते l
एतद्-द्यो वेत्ति तम् प्राहुख् ,
क्षेत्-त्रद्-ज्ञ इति तद्-द्विदः ll 1 ll
क्षेत्-त्रद्- ज्ञञ् चापि माव्ँ विद्-द्धि ,
सर्वक्-क्षेत्-त्रेषु भारत l
क्षेत्-त्रक्-क्षेत्-त्र-द् _ ज्ञयोर् _ ज्ञानय्ँ ,
यत्तज् _ज्ञानम् मतम् मम ll 2 ll
तत्क्षेत्-त्रय्ँ यच्च यादृक्-च ,
यद्-द्विकारि यतश्-श्च यत् l
स च यो यत् _प्रभावश्-श्च ,
तत्-समासेन मे शृणु ll 3 ll
ऋषिभिर् _बहुधा गीतञ् ,
छन्-दोभिर् _ विविधैफ् पृथक् ।
ब्रह्मसूत्-त्र _पदैश्- श्चैव,
हेतुमद्-भिर् _विनिश्-श्चितैः॥ 4 ॥
महाभूतान्- न्यहङ्-कारो,
बुद्धिरव्-व्यक्-तमेव च ।
इन्द्रियाणि दशैकञ् च ,
पञ्-च चेन्द्रिय _गोचराः ll 5 ॥
इच्-च्छाद्-द्वेषस् सुखन् दुःखम् ,
सङ्- घातश्- चेतना धृतिः।
एतत् _क्षेत्- त्रम् समासेन ,
सविकार _मुदाहृतम् ॥ 6 ॥
अमानित्-त्व _मदम्-भित्-त्वम्
अहिव्ँसाक्- क्षान्-ति _रार्जवम्।
आचार्यो _पासनम् शौचम् ,
स्थैर्यमात्-त्म _विनिग्-ग्रहः॥ 7 ॥
इन्द्रियार्थेषु वैराग्- ग्यम्,
अनहङ्- कार एव च ।
जन्-म _मृत्-त्यु जराव्-व्याधि,
दुःखदोषानुदर्शनम् ॥ 8 ॥
असक्-तिर _नभिष्-ष्वङ्गफ् ,
पुत्-त्रदार _ गृहादिषु ।
नित्-त्यञ् च समचित्तत्-त्वम् ,
इष्-ष्टानिष्-ष्टोप _पत्तिषु ॥ 9 ॥
मयि चानन्-न्य योगेन,
भक्तिरव्-व्यभिचारिणी ।
विविक्-क्त _देश _सेवित्-त्वम्
अरतिर्जन _सव्ँसदि ॥ 10 ॥
अद्-ध्यात्-त्मद्-ज्ञाननित्-त्यत्-त्वम् ,
तत्वद्- ज्ञानार्थ _दर्शनम् l
एतज्- ज्ञानमितिप्- प्रोक्तम् ,
अद्ज्ञानय्ँ यदतोऽन्- न्यथा ll 11 ll
ज्ञेयय्ँ यत्तत् _प्रवक्ष्यामि ,
यज्- ज्ञात्-त्वा_मृतमश्- श्नुते।
अनादिमत्- परम् ब्रह्म ,
न सत्तन् _नासदुच्- यते॥ 12 ॥
सर्वतफ् पाणिपादन् तत्,
सर्वतोऽक्- क्षिशिरोमुखम् l
सर्वतश्- श्रुतिमल् _लोके,
सर्वमा_वृत्-त्य तिष्-ष्ठति ll 13 ll
सर्वेन्द्रिय गुणाभासम्,
सर्वेन्द्रिय _विवर्जितम्।
असक्-क्तम् सर्वभृच्चैव ,
निर्गुणङ् गुणभोक्-तृ च ॥ 14 ॥
बहिरन्- तश्- श्च भूतानाम्,
अचरञ् चरमेव च।
सूक्ष्मत्- त्वात् _तदविद्-ज्ञेयन् ,
दूरस्-स्थञ् चान्-तिके च तत् ॥15॥
अविभक्-क्तञ् च भूतेषु
विभक्-त _मिव चस्- स्थितम् ।
भूतभर्तृ च तज् _ज्ञेयङ् ,
ग्रसिष्-ष्णुप्-प्रभविष्-ष्णु च ॥16॥
ज्योतिषामपि तज् _ज्योतिस् ,
तमसफ् परमुच्- यते ।
ज्ञानञ् ज्ञेयञ् ज्ञानगम्-यम् ,
हृदि सर्वस्-य विष्-ष्ठितम् ॥ 17 ॥
इतिक्- क्षेत्रन् तथाद्- ज्ञानञ् ,
ज्ञेयञ् चोक्-क्तम् समासतः ।
मद्- भक्त एतद्-द्विद्-ज्ञाय,
मद्-भावा योपपद्-द्यते ॥ 18 ॥
प्रकृतिम् पुरुषञ् चैव,
विद् _ध्य _नादी उभावपि ।
विकाराव्ँश्-श्च गुणाव्ँश्-श्चैव,
विद्-द्धिप् प्रकृति सम्-म्भवान्॥ 19 ॥
कार्यकरण _कर् _तृत्-त्वे,
हेतुफ् प्रकृति _रुच्-यते ।
पुरुषस् सुखदुःखानाम् ,
भोक् -तृत्-त्वे हेतु रुच्-यते ॥ 20 ॥
पुरुषफ् प्रकृतिस्-थो हि,
भुङ्क्तेप्- प्रकृतिजान्- गुणान् l
कारणङ् गुणसङ् -गोऽस्-य ,
सदसद् -द्योनि _जन्-मसु Il 21 ll
उपद्- द्रष्-ष्टानुमन्-ता च,
भर्ता भोक्-क्ता महेश्-श्वरः।
परमात्-त्मेति चाप्-युक्-क्तो,
देहेऽस्-स्मिन्- पुरुषफ् परः॥ 22 ॥
य एवव्ँ वेत्ति पुरुषम् ,
प्रकृतिञ् च गुणैस् सह।
सर्वथा वर्तमानोऽपि,
न स भूयोऽभिजायते॥ 23 ॥
ध्यानेनात्-त्मनि पश्-यन्ति,
केचिदात्-त्मा _नमात्-त्मना।
अन्-ये साङ्ख्येन योगेन,
कर्मयोगेन चापरे॥ 24 ॥
अन्-येत्-त्वेव _मजानन्- तश्
श्रुत्-त्वान्-न्येब्-भ्य उपासते।
तेऽपि चाति _तरन् _ त्येव ,
मृत्-त्युम् श्रुति _परायणाः॥ 25 ॥
यावत्- सञ्-जायते किञ्-चित्
सत् _त्वम् स्थावर _जङ्गमम्।
क्षेत्-रक्-क्षेत्-त्रद्-ज्ञ संयोगात्,
तद्-विद्-द्धि भरतर्षभ॥ 26 ॥
समम् सर्वेषु भूतेषु ,
तिष्-ष्ठन्-तम् परमेश्-श्वरम्।
विनश्-यत् _स्व _विनश्-यन्- तय्ँ ,
यफ् पश्-यति स पश्-यति ॥ 27 ॥
समम् पश्-यन्-हि सर्वत्-त्र,
समवस्-थितमीश्-श्वरम् ।
न हिनस् _त्यात्-त्मनात्-मानन् ,
ततो याति परांङ् गतिम्॥ 28 ॥
प्रकृत्- यैव च कर्माणिक्,
क्रियमाणानि सर्वशः।
यफ् पश्- यति तथात्-त्मानम् ,
अकर्तारम् स पश्- यति ॥ 29 ॥
यदा भूतपृथग्-भावम् ,
एकस्-थ _मनुपश्- यति ।
तत एव च विस्-तारम् ,
ब्रह्म सम्-पद्- द्यते तदा ll 30 ll
अनादित्- त्वान् _ निर् _ गुणत्-त्वात्,
परमात्-त्मा _यमव्-व्ययः।
शरीरस्- थोऽपि कौन्तेय,
न करोति न लिप्- यते ॥ 31 ॥
यथा सर्वगतम् सौक् _क्ष्म्याद् ,
आकाशन् नोपलिप् - यते।
सर्वत्-त्रा _वस्-स्थितो देहे,
तथात्-त्मा नोपलिप्- यते ॥ 32 ॥
यथाप्- प्रकाश _ यत्-त्येकख् ,
कृत् _ स्नल्ँ लोकमिमम् रविः
क्षेत्- त्रङ् क्षेत्-त्री तथा कृत् _स्नम् ,
प्रकाशयति भारत॥ 33 ॥
क्षेत्- त्रक्- क्षेत्-त्रद्-ज्ञयो _रेवम्,
अन्तरञ् ज्ञानचक्-क्षुषा।
भूतप्-प्रकृतिमोक्-क्षञ् च,
ये विदुर् _यान्-ति ते परम्॥ 34 ॥
ॐ तत्सदितिश् श्रीमद्भगवद्गीतासु
उपनिषत्सुब् ब्रह्मविद्यायाय्ँ
योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे
क्षेत्रक्-क्षेत्रद्-ज्ञ_विभागयोगो
नामत्-त्रयोदशोऽध्यायः॥
ll ॐ श्रीकृष्णार्पणमस्तु. ll
Comments
Post a Comment