अर्जुनविषाद योग अध्याय 1
https://drive.google.com/file/d/1G7LjaAR6MTkNYguI83oKr1all-GA9skt/view?usp=drivesdk
___________________________________
अर्जुनविषाद योग
ॐ श्रीपरमात्मने नम:
श्रीमद्भगवद्गीता
अथप् प्रथमोऽध्याय:
धृतराष्ट्र उवाच
धर्मक्- क्षेत्रे कुरुक्- क्षेत्रे,
समवेता युयुत्सवः।
मामकाफ् पाण्डवाश्- चैव,
किमकुर्वत सञ्जय ॥ 1 ॥
सञ्जय उवाच
दृष्-ष्ट्वा तु पाण्डवानीकव्ँ ,
व्यूढन् दुर्योधनस्- तदा ।
आचार्य मुपसङ्गम्- म्य,
राजा वचनमब्- ब्रवीत् ॥ 2 ॥
पश्- यैताम् पाण्डुपुत्-त्राणाम्,
आचार्य महतीञ् चमूम्
व्यूढान् द्रुपद पुत्-त्रेण,
तव शिष्-ष्येण धीमता।। 3 ।।
अत्-त्र शूरा महेष्- ष्वासा,
भीमार्जुनसमा युधि।
युयुधानो विराटश्- श्चद् ,
द्रुपदश्- श्च महारथः ॥ 4 ॥
धृष्टकेतुश्-श्चे _कितानख् ,
काशिराजश्-श्च वीर्यवान् ।
पुरुजित् कुन्तिभोजश्- श्च,
शैब्- यश्-श्च नरपुङ्गवः ॥ 5॥
युधामन्-न्युश्-श्च विक्-क्रान्त,
उत्तमौजाश्-श्च वीर्यवान्।
सौभद्-द्रोद्- द्रौपदेयाश्- श्च,
सर्व एव महारथाः ॥ 6 ॥
अस्-स्माकन् तु विशिष्-ष्टा ये,
तान्निबोधद्- द्विजोत्तम।
नायका मम सैन्-न्यस्-य ,
सञ्ज्ञार्थन् तान् _ब्रवीमि ते ॥ 7 ll
भवान् भीष्-ष्मश्-श्च कर्णश्-श्च,
कृपश्-श्च समितिञ्जयः।
अश्-श्वत्-त्थामा विकर्णश्-श्च ,
सौमदत्तिस्- तथैवच ॥ 8 ॥
अन्ये च बहवश् शूरा,
मदर्थेत्- त्यक्तजीविताः।
नाना शस्त्रप्- प्रहरणास् ,
सर्वे युद्-द्ध _विशारदाः ॥ 9 ॥
अपर्याप्-तन् तदस्-माकम्
बलम् भीष्-ष्माभिरक्-क्षितम् l
पर्याप्- तन् त्विदमेतेषाम् ,
बलम् भीमाभिरक्-क्षितम् ll 10 ll
अयनेषु च सर्वेषु ,
यथा _भागमवस्- स्थिताः l
भीष्-ष्ममेवा _भिरक्-क्षन्तु ,
भवन्- न्तस् सर्व एव हि ll 11 ll
तस्-य सञ्ज नयन् _हर्षङ् ,
कुरुवृद्धफ् पितामहः l
सिंहनादव्ँ विनद्- द्योच्चैश् ,
शङ्खन् द़द्-ध्मौप्- प्रतापवान् ll 12 ll
ततश् शङ्खाश्-श्च भेर्यश्-श्च ,
पणवानक _गोमुखाः l
सहसैवाब्-भ्य _ हन्-यन्त ,
स शब्-दस्-स्तुमुलोऽभवत् ll 13 ll
ततश् श्वेतैर् _हयैर् _युक्ते,
महतिस्-यन्-दनेस्-स्थितौ
माधवफ् पाण्डवश्-श्चैव,
दिव्-व्यौ शङ्खौप्-प्रदद्-ध्मतुः ll 14 ll
पाञ् _चजन्-यम् हृषीकेशो ,
देवदत्तन् धनञ्जयः l
पौण् _ड्रन् दद्-ध्मौ महाशङ्खम् ,
भीमकर्मा वृकोदरः ll 15 ll
अनन्त _ विजयम् राजा ,
कुन्तीपुत्-त्रो युधिष्-ष्ठिरः l
नकुलस् सहदेवश्-श्च ,
सुघोषमणिपुष्-ष्पकौ ll 16 ll
काश्-यश्-श्च परमेष्-ष्वासश्
शिखण्-ण्डी च महारथः l
धृष्-ष्टद्-द्युम्-म्नो विराटश्-श्च ,
सात्-यकिश्-श्चा _पराजितः ll 17 ll
द्रुपदोद्- द्रौपदेयाश्-श्च ,
सर्वशफ् पृथिवीपते l
सौभद्-द्रश्-श्च महाबाहुश् ,
शङ्खान्-दद्-ध्मुफ् पृथक् पृथक्
ll18 ll
स घोषो धार्तराष्ट्राणाम् ,
हृदयानिव्-व्यदारयत् l
नभश्-श्च पृथिवीञ् चैव ,
तुमुलोव्-व्यनुना _ दयन् ll 19 ll
अथव्-व्यवस्थितान् _दृष्-ष्ट्वा,
धार्तराष्ट्रान् _कपिद्-ध्वजः।
प्रवृत्ते शस्त्रसम्-म्पाते,
धनुरुद्-द्यम्-य पाण्डवः॥ 20 ॥
हृषीकेशन् तदा वाक्- यम् ,
इदमाह महीपते ।
अर्जुन उवाच
सेनयोरुभयोर् मद्-ध्ये,
रथम् स्थापय मेऽच-युत ॥ 21 ॥
यावदेतान् _निरीक्- क्षेऽहय्ँ ,
योद्-धु _कामानवस्-स्थितान्।
कैर्मया सह योद्-द्धव्-व्यम्,
अस्-स्मिन् _रणसमुद्-द्यमे ॥ 22 ॥
योत् _स्यमाना _नवेक्- क्षेऽहय्ँ ,
य एतेऽत्-त्र समागताः।
धार्तराष्ट्रस्-य दुर्बुद्-द्धेर् ,
युद्-द्धेप्- प्रियचिकीर् _षवः॥ 23 ॥
सञ्जय उवाच।
एवमुक्तो हृषीकेशो ,
गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर् -मद्-ध्ये,
स्थापयित्-त्वा रथोत्तमम्॥ 24॥
भीष्मद्- द्रोणप्-प्रमुखतस् ,
सर्वेषाञ् च महीक्-क्षिताम्।
उवाच पार्थ पश्-यैतान् ,
समवेतान् _कुरूनिति॥ 25 ॥
तत्-त्रापश्-यत् _स्थितान्-पार्थफ् ,
पितॄनथ पितामहान् ।
आचार्यान्-मातुलान् _भ्रातॄन् ,
पुत्-त्रान्-पौत्-त्रान्-सखीव्ँस् _तथा
॥ 26॥
श्वशुरान्-सुहृदश्-श्चैव,
सेनयो रुभयोरपि ।
तान्-समीक्ष्य स कौन्तेयस् ,
सर्वान् -बन्धू _नवस्-स्थितान् ॥ 27 ॥
कृपया परयाविष्-ष्टो,
विषीदन्नि _दमब्-ब्रवीत् ।
अर्जुन उवाच
दृष्ट्वेमम् स्वजनङ् कृष्ण,
युयुत्-सुम् समुपस्-स्थितम्॥ 28 ॥
सीदन-न्ति मम गात्-त्राणि,
मुखञ् च परिशुष् -यति
वेपथुश्-श्च शरीरे मे,
रोमहर्षश्- श्च जायते ॥ 29 ॥
गाण्डीवम् स्रव्ँसते हस्-स्तात् ,
त्वक्- चैव परिदह्यते।
न च शक्-क्नोम्-यवस्-स्थातुम् ,
भ्रमतीव च मे मनः॥ 30 ॥
निमित्तानि च पश्- यामि,
विपरीतानि केशव।
न चश्- श्रेयोऽनुपश्- यामि,
हत्-त्वास्- स्वजनमाहवे॥ 31 ॥
न काङ्क्षे विजयङ् कृष्ण,
न च राज्-यम् सुखानि च।
किन् नो राज्-येन गोविन्-न्द ,
किम् भोगैर् _जीवितेन वा॥ 32 ॥
येषामर्थे काङ्क्षितन् नो,
राज्-यम् भोगास् सुखानि च l
त इमेऽवस्-स्थिता युद्-द्धेप्
प्राणाव्ँस् त्यक्त्वा धनानि च॥ 33 ll
आचार्याफ् पितरफ् पुत्-त्रास् ,
तथैव च पितामहाः।
मातुलाश् श्वशुराफ् पौत्-त्राश् ,
श्यालास् सम्-म्बन्-न्धिनस्-तथा
॥ 34 ॥
एतान् न हन्तुमिच्-च्छामिग्-
घ्नतोऽपि मधुसूदन ।
अपित्- त्रैलोक्-य_राज्-यस्-य ,
हेतोख् किन् नु महीकृते ॥ 35 ॥
निहत्-त्य धार्तराष्ट्रान्नख् ,
काप्-प्रीतिस् स्याज् _जनार्दन।
पापमेवाश्-श्रयेदस्- स्मान् ,
हत्- त्वैताना _ ततायिनः ॥ 36 ॥
तस्मान् _नार्हा वयम् हन्-तुन् ,
धार्तराष्ट्रान् स्वबान्-न्धवान्।
स्वजनम् हि कथम् हत्- त्वा,
सुखिनस् स्याम माधव ॥ 37 ॥
यद्- द्यप्-येते न पश्- यन्ति,
लोभोपहत _ चेतसः ।
कुलक्-क्षयकृतन् दोषम् ,
मित्रद्-द्रोहे च पातकम्॥ 38 ॥
कथन् नद्- ज्ञेयमस्-स्माभिफ् ,
पापादस्-स्मान् _निवर्तितुम् ।
कुलक्- क्षयकृतन् दोषम् ,
प्रपश्- यद्-भिर् _जनार्दन ॥ 39 ॥
कुलक्-क्षयेप्- प्रणश्-यन्ति,
कुलधर्मास् सनातनाः ।
धर्मे नष्-ष्टे कुलङ् कृत् _स्नम् ,
अधर्मोऽभिभवत्- त्युत ॥ 40 ॥
अधर्मा _भिभवात्- कृष्णप्-
प्रदुष्-यन्ति कुलस्त्रियः ।
स्त्रीषु दुष्- ष्टासु वार्ष्णेय,
जायते वर्णसङ्करः ll 41 ll
सङ्करो नरकायैव ,
कुलग्- घ्नानाङ् कुलस्-य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषाल्ँ ,
लुप्-प्तपिण्-ण्डो दकक्- क्रियाः
॥ 42 ॥
दोषैरेतैख् कुलग्- घ्नानाव्ँ ,
वर्णसङ्कर _कारकैः ।
उत्-त्साद्- द्यन्ते जातिधर्माख्
कुलधर्माश्-श्च शाश्- श्वताः॥ 43 ॥
उत्-सन्न _ कुलधर्माणाम् ,
मनुष्- याणाञ् जनार्दन
नरकेऽनियतव्ँ वासो ,
भवतीत्- यनुशुश्- नुम ॥ 44 ॥
अहो बत महत्-पापङ् ,
कर्तुव्ँ व्यवसिता वयम् ।
यद्-द्राज्-य _ सुखलोभेन ,
हन्तुम् स्वजनमुद्-द्यताः ॥ 45 ॥
यदि मामप्- प्रतीकारम् ,
अशस्त्रम् शस्त्रपाणयः ।
धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस् ,
तन्मेक्- क्षेमतरम् भवेत् ॥ 46 ॥
सञ्जय उवाच
एवमुक्त्वार्जुनस् सङ्ख्ये ,
रथोपस्-स्थ उपाविशत् l
विसृज्-य सशरञ् चापम् ,
शोकसव्ँ _विग्-ग्नमानसः॥ 47 ॥
ॐ तत्सदितिश् श्रीमद्भगवद्गीतासु
उपनिषत्सुब् ब्रह्मविद्यायाय्ँ
योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे
अर्जुनविषादयोगो
नामप्-प्रथमोऽध्यायः
ll ॐ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ll
Comments
Post a Comment